Ôi Êm Thay!  Thánh Maria Trọn Đời Đồng Trinh – O dulcis Virgo Maria!

Ôi Êm Thay! Thánh Maria Trọn Đời Đồng Trinh – O dulcis Virgo Maria!

Yêu Thương Kẻ Thù – MT 5, 43-48
Mẹ Maria Vô Nhiễm Nguyên Tội
Mẹ Hồn Xác Lên Trời

Trần Mỹ Duyệt chuyển ngữ

 

“O dulcis Virgo Maria!” là câu kết của kinh Lạy Nữ Vương (Salve Regina), được Thánh Alphonsô (Anphonsus Maria de Liguori), Sáng Lập Dòng Chúa Cứu Thế, Giám Mục và Tiến Sỹ Hội Thánh

khai triển trong tác phẩm Vinh Quang Mẹ Maria (The Glories of Mary). Thánh nhân đã trước tác tác phẩm nổi tiếng này nhằm tôn vinh và bày tỏ lòng yêu mến Đức Mẹ của ngài. Tác phẩm gồm hai bộ. Bộ đầu diễn giải về những đặc ân và sự vinh quang cao cả của Đức Maria qua Kinh Lạy Nữ Vương, và bộ kế tiếp nói về 12 nhân đức của Đức Mẹ. Trích đoạn sau đây được chuyển ngữ từ phần I, chương 10 phiên bản Anh ngữ do The American Society for the Defense of Tradition, Family and Property thực hiện từ nguyên ngữ bằng tiếng Ý.

***

NGỌT NGÀO BIẾT BAO THÁNH DANH MARIA KHI SỐNG

VÀ LÚC LÂM CHUNG

Tên gọi cao trọng Maria được ban cho người mẹ thánh đức, đã không tìm thấy dưới đất, cũng không do phát minh của trí khôn con người, giống như các tên gọi khác đã được dùng để gọi những người trên trái đất. Nhưng tên này đã đến từ trời, và đã được ban cho Đức Trinh Nữ do sự quan phòng từ Thiên Chúa, như Thánh Giêrônimô (Jerome), Thánh Epiphanius, Thánh Antôn (Antonimus), và các vị khác công nhận. Tên Maria được tìm thấy trong kho tàng thánh như Richard of St. Laurence [1] nói: “De thesauro divinitatis Mariae nomen evolvitur.” Từ kho tàng thánh thiện này, ôi Maria, xuất phát tên gọi tuyệt vời và đáng kính; vì Thiên Chúa Ba Ngôi Chí Thánh, theo cùng một tác giả, đã ban cho Mẹ tên này, ngay bên tên Con mẹ, vượt trên mọi tên gọi, và gắn liền với sự cao cả và quyền năng. Vì thế khi tên này được kêu lên, tất cả trên trời, dưới đất, và hỏa ngục phải cung kính và quỳ lạy. Giữa muôn vàn đặc ân mà Thiên Chúa đã gắn liền với tên Maria, chúng ta hãy thử xem nó dịu ngọt dường bao đối với những tôi tớ của người Mẹ rất thánh thiện này lúc còn sống và trong giờ lâm tử.

Để bắt đầu với cuộc sống, nhà ẩn sỹ thánh thiện, Honoritus [2] nói rằng, tên Maria tràn đầy dịu ngọt thánh thiện. Và vị thánh lừng danh Antôn thành Padua thêm vào tên Maria sự dịu ngọt như Thánh Bênađô (Bernard) đã thêm vào cho thánh danh Giêsu. Danh Giêsu, theo Thánh Bênađô, danh Maria theo Thánh Antôn, là niềm vui trong tâm hồn, mật ngọt trên môi miệng, êm ái của đôi tai đối với những tôi tớ sùng kính các Ngài. Nó dính liền trong cuộc sống của cha đáng kính Gioan Ancina, Giám Mục Saluzzo, mỗi khi ngài phát âm tên Maria, thì cảm nghiệm một cảm giác rất ngọt ngào như chưa bao giờ nếm thử. Chúng ta cũng đọc thấy rằng một phụ nữ ở Cologne đã kể cho Đức Giám Mục Marsillius là mỗi khi bà nói đến tên Maria, bà nhận thấy trong miệng một vị ngọt hơn mật ong. Giám Mục Marsillius đã thử và ngài cũng cảm thấy sự ngọt ngào như vậy. Chúng ta đã đọc thấy trong thánh ca lễ Đức Trinh Nữ Lên Trời, các thiên thần đã ba lần hỏi nhau về thánh danh của Mẹ: “Kìa bà nào như một cột khói bốc lên từ sa mạc?” “Kìa bà nào đang tiến lên như rạng đông?” Và: “Bà nào đang tiến lên từ sa mạc theo sau với những vẻ đẹp rực rỡ?” Richard of St. Laurence hỏi tại sao các thiên  thần lại hỏi tên vị nữ vương này, và trả lời: Âm thanh của tên Maria quá đỗi ngọt ngào với các thiên thần, vì thế các vị không ngừng hỏi về điều mà các vị muốn được nghe lập đi, lập lại.

Nhưng tôi không muốn nói về cảm giác ngọt ngào ở đây, bởi vì nó không thường xuyên được ban cho nhiều người, nhưng tôi nói về sự ngọt ngào hữu ích của niềm an ủi, tình yêu, vui mừng, tin tưởng, và sức mạnh mà tên Maria một cách chung ban cho những ai tình kính kêu tên ấy. Bàn về điều này, viện phụ Francone nói, theo sau Thánh Danh Giêsu, tên Maria là nguồn phúc lộc bao la mà không có tên gọi nào trên trời dưới đất khi kêu lên, những linh hồn thành kính nhận được muôn ơn lành, hy vọng, và ngọt ngào. Vì tên Maria, đức viện phụ nói tiếp, bao gồm trong nó những điều đáng mến, dịu ngọt, và thánh thiện và khi gặp được một trái tim yêu mến, nó sẽ thở vào đó hương thơm của sự ngọt ngào thánh thiện. Và ngài kết luật, sự kỳ diệu của tên này là dù nghe đến ngàn lần bởi những tâm hồn yêu mến Đức Maria, nó luôn luôn mới mẻ, êm ái, mà họ cảm nghiệm mỗi khi được nghe lập lại.

Chân phước Henry Suso cũng nói về sự ngọt ngào này rằng khi đọc tên Maria, ngài cảm thấy niềm tin tưởng được tăng lên, và tình yêu của ngài rất cảm xúc ngọt ngào giữa sự vui mừng và những giọt nước mắt khi kêu tên đáng yêu này. Ngài nghĩ rằng, trái tim của ngài cũng thổn thức như môi miệng ngài, và ngài quả quyết rằng tên gọi rất mực ngọt ngào này, như mật ong tan chảy vào sâu lắng trong linh hồn của ngài. Vì thế, ngài xưng tụng: Ôi! Tên gọi hết sức ngọt ngào! Ôi Maria, tên Mẹ mà còn như vậy, thì chính Mẹ sẽ đáng yêu và ngọt ngào đến chừng nào?

Thánh Bênađô cũng mạnh mẽ tuyên xưng người Mẹ tốt lành của mình với lòng cảm mến: Ôi cao cả, Ôi khoan thay Đức Maria, Trinh Nữ rất thánh. Mẹ xứng đáng mọi lời ca ngợi, danh Mẹ quá ngọt ngào và đáng yêu đến nỗi nó không thể được nói lên mà không có lòng yêu mến thiết tha đối với Mẹ, và với Thiên Chúa trong lòng những ai kêu tên này. Chỉ nghĩ đến đó mà thôi cũng đủ an ủi cho những ai yêu mến Mẹ, và đốt cháy trong họ với tình yêu lớn lao đối với Mẹ. Nếu sự giầu có là an ủi đối với người nghèo khó, vì nó giải thoát họ khỏi những gì đáng thương. Ôi, Maria còn hơn thế nữa, Richard of St. Laurence nói, tên Mẹ an ủi chúng con là những tội nhân. Hơn tất cả sự giầu có thế gian, danh Mẹ giải thoát chúng con khỏi những nguy nan trong cuộc sống hiện tại.

Tóm lại, như Thánh Methodius nói, danh Mẹ, lạy Mẹ Thiên Chúa, đầy ơn phúc và phép lành thánh thiện. Và Thánh Bonaventura xác tín rằng tên Mẹ không thể nào vang lên mà không mang lại những phúc lành cho những ai mỗi khi nhắc đến. Thánh danh tốt lành của Mẹ, rất mực cao sang. Ôi Đức Nữ Trinh rất nhân hậu, ngài nói, không một ai khi kêu tên ấy, dù khô khan, dù mất hy vọng, mà không tìm được sự sốt sắng một cách lạ lùng, vì Mẹ, Đấng an ủi những tội nhân với hy vọng của ơn tha thứ và ân sủng. Tên rất ngọt ngào của Mẹ, theo Thánh Ambrôsiô (Ambrose), êm ái hơn dầu, tỏa hương thơm phúc ân thánh đức. Vì thế, thánh nhân kêu cầu Mẹ: Xin cho dầu ơn cứu độ rót vào những tầng sâu thẳm của linh hồn chúng con. Và ngài tin tưởng van xin: Ôi! Nữ Nhân cao cả, xin nhắc nhở chúng con thường xuyên kêu tên người với lòng yêu mến và tin tưởng. Vì với tên Người, nó trở thành dấu hiệu mà chúng con có được phúc ân thánh đức, hoặc chắc chắn rằng chúng con sẽ mau chóng tìm được nó.

Landolph of Saxony cảm thán: Nguyên việc nhớ đến tên của Mẹ. Maria yên ủi kẻ âu lo, đã mang lại cho kẻ lạc đường con đường cứu độ, khuyến khích tội nhân, và cứu vớt họ khỏi thất vọng. Và cha Pelbart lưu ý rằng như Đức Giêsu Kitô vì năm thương tích của Ngài đã chuẩn bị cho nhân loại, những kẻ thù của nó ơn cứu độ. Cũng vậy, Maria với tên gọi rất thánh của Người gồm 5 chữ sẽ xin ơn tha thứ mỗi ngày cho các tội nhân.

Vì lý do đó, thánh danh Maria trong thánh ca được sánh ví như dầu: Tên của Mẹ như dầu chảy ra: “Oleum effusum nomen tuum.” Chân Phước Alanus [3], đã nhận định về điều này, nói rằng: Vinh quang của danh Mẹ được sánh ví như dầu chảy ra. Như dầu chữa lành bệnh nhân, tỏa ra hương thơm, và thắp sáng họ với tình yêu thánh thiện. Kết quả là Richard of St. Laurence khuyến khích các tội nhân kêu cầu thánh danh cao cả này, bởi vì chỉ mình danh ấy mà thôi sẽ đủ để cứu tất cả những khuyết điểm của họ. Và ngài thêm rằng, không có một bệnh tật nào dù hiểm nghèo đến đâu mà lại không được chữa trị tức thời đối với sự thánh thiện của danh thánh này.

Mặt khác, như Thomas à Kempis xác định, ma quỉ do sợ hãi nữ vương thiên đàng mà khi nghe tên cao cả của Mẹ, chúng trốn chạy khỏi những ai mà chúng cầm giữ như trốn chạy ngọn lửa cháy. Đức Trinh Nữ đã mặc khải cho Thánh Briget rằng không có tội nhân nào sống nguội lạnh trong tình yêu Thiên Chúa, và rằng nếu nó kêu cầu thánh danh Mẹ với ý muốn thay đổi, mà ma quỉ lại không mau chóng rời khỏi người ấy. Ở một lần khác, Mẹ đã bảo đảm với thánh nữ điều này khi nói với thánh nữ: mọi quỉ thần cũng phải cung kính và sợ hãi tên của Mẹ, và rằng khi nghe tên ấy, chúng lập tức rời bỏ các linh hồn đang bị trói buộc trong xiềng xích của chúng.

Và như các thần phản nghịch rời xa các tội nhân, những người kêu cầu tên Maria, thì ngược lại, chính Đức Nữ của chúng ta đã bảo với Thánh Briget rằng các thiên thần trên trời sẽ đến gần chung quanh những linh hồn kêu cầu một cách thành kính tên của Mẹ. Thánh Germanus cũng bảo đảm với chúng ta rằng như hơi thở là dấu hiệu sự sống, cũng vậy, những ai thường xuyên kêu cầu thánh danh Maria là dấu hiệu rằng chúng ta đang sống trong ân sủng, hoặc giả chúng ta sẽ sớm đón nhận ơn ấy vào đời sống, vì tên gọi quyền linh này có sức mạnh để xin sự trợ giúp và sự sống cho những ai kêu cầu. Sau cùng, Richard of St. Laurence thêm rằng, tên đáng kính này giống như một pháo đài kiên cố, bởi vì nó là nơi ẩn náu của tội nhân sẽ được cứu khỏi sự chết. Vì từ tòa tháp thiên thần  này, những tội nhân đáng phải từ bỏ nhất cũng được bênh đỡ một cách an toàn và được giải thoát.

Vì vậy cũng theo Richard một pháo đài kiên cố, không chỉ để bao bọc những tội nhân khỏi hình phạt, nhưng còn bênh vực cho khỏi những cuộc tấn công của hỏa ngục. Và ngài thêm, sau tên Giêsu không có tên nào có thể ban những sự trợ giúp như vậy, và qua đó ơn cứu độ cao cả có thể được ban cho con người, nhờ thánh danh cao cả Maria. Một cách đặc biệt, đây là điều mà mọi người và các tôi tớ của Đức Maria hàng ngày vẫn cảm nghiệm, rằng danh cao cả của Mẹ ban sức mạnh để chiến thắng những cám dỗ về đức khiết tịnh. Cùng một tác giả chú giải những lời từ Phúc Âm Luca: Và tên của Trinh Nữ là Maria: “Et nomen Virginis Maria”, nói rằng hai tên gọi Maria và Trinh Nữ được thánh ký kết hợp thành một để chỉ rằng tên của Trinh Nữ rất mực thanh khiết không thể phân rẽ khỏi đức khiết tịnh. Vì vậy, Thánh Peter Chrysologus nói rằng tên Maria là dấu chỉ của sự khiết tịnh: “Nomen hoc indicium castitatis”, có nghĩa là những ai nghi ngờ đã bị rơi vào cám dỗ về đức khiết tịnh, nếu nhớ đã kêu cầu danh thánh Maria thì chắc chắn rằng người đó không bị lỗi phạm nhân đức này.

Vì thế, chúng ta hãy luôn lắng nghe lời khuyên đạo đức của Thánh Bênađô, thánh nhân nói: Trong mọi sự nguy hiểm đánh mất ơn sủng, chúng ta hãy nghĩ đến Đức Maria, hãy cầu xin thánh danh Maria cùng với tên cực trọng Giêsu, vì đây là những tên đi cùng nhau. Hãy để hai tên rất ngọt ngào và rất quyền năng không bao giờ rời khỏi trái tim của chúng ta và trên môi miệng của chúng ta, vì những tên này sẽ ban cho chúng ta sức mạnh để giúp chúng ta tránh khỏi sa ngã, và chiến thắng chước cám dỗ. Điều rất quý báu là những ân huệ mà Chúa Giêsu đã hứa cho những tâm hồn tôn kính thánh danh Maria, cũng như thánh danh Ngài. Khi nói về người mẹ thánh đức của Ngài, Ngài đã ban cho Thánh Briget hiểu và mặc khải cho thánh nhân rằng bất cứ ai kêu cầu thánh danh Maria với lòng tin tưởng và tâm tình thống hối sẽ nhận được ba ơn huệ đặc biệt: ơn thống hối cách trọn lành về những tội phạm của mình, ơn thánh hóa và mạnh sức để chiếm hữu sự trọn lành, và sau cùng, trong vinh quang của thiên đàng. Vì như Đấng Cứu Độ thần linh thêm: “Những lời của người thì ngọt ngào và êm ái đối với Ta, Ôi người Mẹ của Con, Con không thể từ chối gì mà Mẹ xin.”

Sau cùng, Thánh Ephrem thêm rằng danh Maria là chìa khóa của nước trời cho những ai kêu cầu danh ấy, và vì thế, Thánh Bonaventura có lý để gọi Maria là ơn cứu độ cho những ai kêu cầu Người: “O salus te invacantium,” cũng như với danh Maria nhận được sự sống đời đời; vì như người khiêm hạ xác tín: Kêu cầu thánh danh êm ái này dẫn tới việc xin được ân phúc sủng tràn dư cho đời sống này, và vinh quang cao cả trong đời sau. Vì vậy, Thomas à Kempis kết luận, nếu anh em ước ao được an ủi trong lúc gian nan này, hãy chạy đến với Maria, kêu cầu Maria, tôn vinh Maria, dâng mình cho Maria. Vui mừng với Maria, khóc với Maria, cầu nguyện với Maria, bước đi với Maria, và với Maria kêu xin Chúa Giêsu. Tóm lại, với Chúa Giêsu và Maria, ước muốn được sống và chết. Làm thế, Thomas à Kempis thêm,  anh em sẽ luôn luôn tiến bước trên con đường của Chúa. Vì Maria sẽ cầu bầu cho anh em và Chúa Con sẽ vui mừng lắng nghe Người. Đó là những lời đẹp lòng Ngài.

Sự rất đỗi ngọt ngào trong đời sống của những tôi tớ của Người là thánh danh Maria, bởi vì những ơn huệ lớn lao mà thánh danh Maria đã xin được cho họ như chúng ta đã nói trên; nhưng sự ngọt ngào của nó còn êm dịu hơn đối với họ trong giờ chết, mà thánh danh thánh thiện và êm ái Mẹ sẽ xin cho họ. Cha Sertorio Caputo dòng Tên khuyến khích tất cả những ai được mời đến bên giường chết, hãy luôn kêu tên Maria. Ngài nói rằng tên Mẹ là tên của sự sống và hy vọng, được đọc lên trong giờ chết, thì chỉ nguyên việc nghe tên này đủ để xua đuổi kẻ thù và an ủi họ trong giờ chết giữa những lo lắng của họ. Thánh Camillus de Lellis cũng hăng hái giới thiệu tên Maria với cộng đoàn dòng tu của ngài, để các tu sỹ nên nhớ đến giờ chết mà thường xuyên kêu cầu danh Maria và Giêsu, như ngài vẫn thường xuyên thực hành với những các tu sỹ. Nhưng càng êm dịu hơn khi ngài tự mình thực hiện trong giờ chết của ngài, như khi chúng tôi đọc trong đời sống của ngài. Ngài đã kêu tên đáng yêu Giêsu và Maria một cách êm ái, đến nỗi làm bốc lửa tình yêu của tất cả những ai nghe ngài. Bằng một hồi lâu, mắt của ngài gắn chặt vào tấm ảnh đáng kính, tay ngài đặt chéo trên ngực trong sự bình an thánh thiện, kêu lên với hơi thở cuối cùng thánh danh rất ngọt ngào Giêsu và Maria. Thomas à Kempis nói, lời kinh nguyện ngắn ngủi qua việc kêu cầu thánh danh Giêsu và Maria, vừa dễ dàng giữ trong ký ức sự ngọt ngào để nghĩ về, cũng như cùng lúc với quyền năng che chở chúng ta, những ai năng kêu xin, khỏi những kẻ thù của ơn cứu độ.

Phúc cho ai, Thánh Bonaventura nói, người yêu mến tên ngọt ngào của Mẹ, Ôi mẹ Thiên Chúa. Tên Mẹ quá vinh quang và đáng mến, đến nỗi những ai nhớ và kêu cầu nó trong giờ lâm tử, không sợ hãi tất cả sức tấn công của kẻ thù.

Thật hạnh phúc cái chết như Cha Fulgentius of Ascoli, dòng Capuchin. Cha đã hát lên trong khi tắt thở: Ôi Maria, Maria, là thụ tạo đáng yêu nhất, xin cho con ra đi trong sự đồng hành của Mẹ. Hoặc như Chân Phước Henry the Cistercian mà trong biên niên sử của dòng, ngài đã chết với tên Maria trên môi. Vì thế, hỡi các độc giả sốt sắng của tôi, chúng ta hãy cầu nguyện, cầu nguyện với Thiên Chúa để ban cho chúng ta ân huệ này, đó là lời cuối cùng mà chúng ta nói lên trong giờ chết là tên Maria, như Thánh Germanus đã khao khát và cầu nguyện. Ôi cái chết ngọt ngào. Ôi cái chết bình an được bảo đảm và che chở bởi cái tên của sự cứu độ mà Thiên Chúa đã không ban cho ai trong giờ chết, trừ khi người đó sẽ được cứu rỗi!

Ôi, người Mẹ và người Nữ quý phái của con. Con yêu Mẹ nhiều, và bởi vì con yêu Mẹ, con cũng yêu luôn thánh danh Mẹ. Mục đích và hy vọng của con với sự giúp đỡ của Mẹ là luôn luôn kêu cầu thánh danh ấy trong đời sống và giờ lâm chung của con. Bởi vì vinh quang của tên Mẹ (chúng ta hãy kết luận với lời cầu sốt sắng của Thánh Bonaventura), khi linh hồn con lìa khỏi thế gian này, Mẹ sẽ chẳng đến gặp nó, hỡi người Nữ phúc đức, và chẳng đón nhận nó trong vòng tay của Mẹ sao? Xin đừng khinh bỉ nó, ôi Maria. Xin hãy để chúng con tiếp tục cầu xin cùng với thánh nhân. Xin Mẹ đến và an ủi linh hồn con với sự hiện diện nhân từ của Mẹ. Mẹ là chiếc thang của linh hồn con để con bước tới thiên đàng. Mẹ chẳng cầu bầu cho con được ơn tha thứ mọi tội khiên và được vào nơi an nghỉ ngàn thu sao? Và thánh nhân đã kết thúc: Ôi Maria, trạng sư của chúng con, vì Mẹ sẽ che chở những tôi tớ của Mẹ, và bênh vực cho họ trước tòa Chúa Giêsu Kitô.

__________

Ghi chú của người dịch

  1. Richard of Saint-Laurent là nhà thần học người Pháp thuộc thế kỷ 13. Ngài được cho là đã được phong thánh tại Rouen, và được biết đến qua tác phẩm De laudibus beatae Mariae Virginis xuất bản năm 1473. Đây là một tác phẩm dài ca tụng Đức Nữ Đồng Trinh Maria.
  2. Sau lên ngôi Giáo Hoàng, danh hiệu là Honorius I (625-638).
  3. Chân phước Alanus đã được tuyên phong hiển thánh, nhưng hầu hết các sách vở cũ đều gọi ngài là Chân Phước. Lễ kính ngày 26 tháng Mười (https://religion.fandom.com/wiki/Alanus_de_Rupe)